توجه
اگر شما مقاله جدیدی در دست دارید میتوانید به ما ایمیل کنید تا با اسم خودتان در وبلاگ قرار گیرد.
با تشکر مدیر وبلاگ
اگر شما مقاله جدیدی در دست دارید میتوانید به ما ایمیل کنید تا با اسم خودتان در وبلاگ قرار گیرد.
با تشکر مدیر وبلاگ
ابتدا بايد يك cd ويندوزxp داشته باشيد . دقت كنيد كه اين cd بايد bootable باشد. اگر ميخواهيد كه ويندوز فعلي را تبديل به ويندوز xp كنيد يا update كنيد نيازي به cd بوت نداريد. cd ويندوز را درون cd rom گذاشته و ويندوز اتوماتيك auto run خواهد شد.دقت كنيد كه اگر بخواهيد ويندوز فعلي خود را كه مثلا 98 ياme يا2000 ميباشد را update كنيد اطلاعات شما مثلا my document شما و برنامه هاي نصب شده شما حفظ خواهد شد.ولي اگر ويندوز شما ايراد دارد.بهتر است ان را از اول فرمت و نصب كنيد كه اين نوع نصب در اينجا توضيح داده شده است.
بعد از اين كه cd ويندوز را گذاشتيد. خود به خود مرحله نصب ويندوز شروع خواهد شد . روي گزينه install windows xp كليك كنيد.
در قسمت بعد از شما پرسيده ميشود كه ميخواهيد يك ويندوز جديد نصب كنيد يا ويندوز فعلي را update كنيد در صورتي كه در ويندوز فعلي شما ايرادي ندارد و ميخواهيد ان را تبديل به xp كنيد اين مرحله را رد كنيد و دست نزنيد زيرا به طور خودكار upgrade recommandedانتخاب شده است.ولي چنانچه قصد داريد ويندوز جديدي در درايوي ديگر نصب كنيد بايد new instalation را انتخاب كنيد.در اين صورت بعد از نصب كامل ويندوز xp هنگامي كه سيستم را روشن ميكنيد دو منو ظاهر شده و از شما پرسيده خواهد شد كه ميخواهيد وارد كدام ويندوز شويد.بدين ترتيب شما 2 ويندوز خواهيد داشت.
در مرحله بعد بايد سريال ويندوز را وارد كنيد اين سريال احتمالا در پشت كيس cd يا درون خود cd داخل فايلي به نام serial يا cd key يا readme نوشته شده است.
در قسمت بعد روي دكمه advanced option كليك كرده و در پنجره جديد گزينه دوم را تيك بزنيد.اين براي اين است كه شما درايوي را كه ويندوز در ان ريخته شود را انتخاب كنيد.همچنين جهت تسريع كار ميتوانيد گزينه اول را تيك بزنيد تا تمامي فايلهاي ويندوز روي هارد ريخته شده و از انجا نصب شوند.بر روي ok كليك كنيد. در قسمت پايين ميتوانيد زبان خود را انتخاب كنيد ان را farsiانتخاب كنيد تا ابزار فارسي نصب شوند. (اگر تصميم داريد از فارسي سازي مثل سينا پك يا سپهر XP استفاده كنيد اين قسمت را دست نزنيد). حال بر روي next كليك كنيد.
در اين مرحله از شما سوال ميشود ميخواهيد نصب ويندوز رو از اينترنت به روز كنيد؟ چنانچه مايل باشيد ميتوانيد گزينه بالا را انتخاب كرده و next را بزنيد در اين صورت اخرين update ها از اينترنت دانلود خواهد شدولي با انتخاب گزينه پاييني بدون update وارد مرحله بعد مي شويد.به هر حال بعد از رد كردن اين قسمت فايلهاي ضروري اتوماتيك كپي يا دانلود خواهند شد و سيستم restart خواهد شد.
منتظر بمانيد تا ويندوز مراحل نصب را طي كند بعد از اين كه به متني كه حاوي توضيحات مايكروسافت و نوعي قرارداد با شما ميباشد رسيديد.روي F8 كليك كنيد تا تائيد شود.
در قسمت بعد چنانچه شما قبلا ويندوزي داشته باشيد از شما خواهد شد كه ميخواهيد روي همان ويندوز نصب شود يا انتخاب با شما باشد. با زدن دكمه R ميتوانيد روي همان ويندوز نصب كنيد و با زدن دكمهEsc انتخاب درايو ظاهر خواهد شد.پيشنهاد ما Escميباشد.
اگر Escرا زده باشيد اين قسمت يعني قسمت انتخاب درايو ظاهرمي شود. ميتوانيد درايو مورد نظر را انتخاب كنيد همچنين با زدن دكمه Dميتوانيد درايو را پاك كنيد تا بعدا تبديل به درايو جديد يا تبديل به دو يا چند درايو كنيد. بعد از اين كه D را بزنيد دوباره دكمه Lرابزنيد حال درايو پاك شده.ميتوانيد درايو پاك شده را انتخاب و با زدن دكمهCان را دوباره بسازيد.وقتي ان را ميسازيد ميتوانيد هجم ان را تايين كنيد .مثلا اگر ميخواهيد درايو را تبديل به دو درايو كنيد.بايد هجم فعلي را تبديل به 2 كرده و Enter كنيد.حال دو درايو جديد خواهيد داشت.البته براي عوض كردن يا تقسيم هجم درايو ميتوانيد از Partition Magic هم استفاده كنيد كه اموزش ان در بخش اموزش گذاشته شده.يا اين كه براي ساخت پارتيشن هاي خود بايد Fdisk را بلد باشيد كه ان هم در قسمت اموزش ياد داده شده است. به حر حال با انتخاب درايو مورد نظر خود ميتوانيد وارد قسمت بعد شويد.
در اينجا ميتوانيد انتخاب كنيد كه فرمت درايو شما چه باشد FAT يا NTFSتفاوت اين دو را در اينجا ببينيد و انتخاب كنيد.بهتر است گزينه هايي كه جلوي ان كلمه Quick نوشته شده را انتخاب نكنيد زيرا فرمت كامل مناسب تر است. بعد از اين كه مراحل را رد كرديد ويندوز فرمت انتخابي شما را اغاز كرده و سپس فايلهاي مورد نياز را كپي ميكند. سپس سيستم restart خواهد شد.
بعد از شروع مجدد سيستم منتظر بمانيد تا مرحل نصب اتوماتيك پيش برود تا اينكه شما با پنجره اي مواجه خواهيد شد.در اينجا زبان خود را انتخاب ميكنيد .چنانچه در قسمت چهارم شما فارسي را انتخاب كرده ايد اين قسمت را دست نزنيد . فقط در قسمت details عربي را remove كنيد(البته اين كار بستگي به نوع كيبورد شما دارد ولي در اكثر كيبوردها با اين كار چند ايراد جزئي بر طرف خواهد شد به هر حال فارسي سازي ويندوز xp كامل نيست و ايراداتي در حروف ي پ ژ گ احتمالا خواهيد داشت براي فارسي كردن ويندوز ميتوانيد از يك فارسي ساز استفاده كنيد) رو دكمه ok زده و nextكنيد.
از اينجا به بعد براي هر دو حالت نصب از روي ويندوز و نصب از boot مشترك ميباشد.
در اين جا نام خود و نام كمپاني يا شركت يا هرچه دوست داريد.مثلا home
در اينجا نام كامپيوتر خود را مينويسيد كه نامي به عنوان پيش فرض نوشته ميشود.در قسمت پايين ميتوانيد پسور مديريت كامپيوتر را وارد كنيد به اين ترتيب كسي نميتواند به جاي شما وارد شود زيرا شما مديريت كامپيوتر را داريد و ميتوانيد حتي براي استفاده كننده هاي ديگر هم قواعدي خواص تايين كنيد مثلا برادر كوچك شما نتواند فايلها را پاك كند.
اين قسمت براي تنظيمات اتصال به اينترنت است.روي منوي پايين روي اول زده و ايران را انتخاب كنيد.در قسمت What Area Code استان را ميزنيد مثلا براي تهران 021 در قسمت dial nomber چيزي ننويسيد.و در پايين هم نوع ارتباط تلفني خود تون يا پالس را انتخاب كنيد و next كنيد.
در اينجا ساعت محلي را انتخاب ميكنيد.جلوي time zone اگر در ايران هستيد GMT+03:30 Tehran را انتخاب كنيد.و بر روي next كليك ميكنيد .ويندوز نصب را ادامه داده و سر انجام به پايان ميرساند و سيستم restart خواهد شد.
بعد از شروع مجدد ويندوز از شما سوالاتي خواهد شد شما تمام گزينه هايي كه از شما ميخواهد ويندوز را توسط اينترنت رجيستر كنيد را كنسل كنيد(بايد گزينه هاي پايين را انتخاب كنيد) زيرا هنوز معلوم نيست مودم شما به درستي كار ميكند يا نه ؟
سپس در اخر از شما خواسته ميشود 5 user معرفي كنيد كه شما براي اولي نام خود را وارد كرده و finish را بزنيد.حال شما وارد ويندوز جديد شده ايد.
براي اين كه ويندوز را از اول نصب كنيد بايد يك cd بوت داشته باشيد هنگامي كه سيستم را روشن ميكنيد كليد delete را نگه داريد و وارد تنظيمات setup شويد.اكثر mother board هاي جديد در همان بالا منوي bootرا دارند كه شما با زدن كليد هاي چپ و راست ميتوانيد وارد ان شويد و بوت اول خود را cdrom انتخاب كنيد.بايد روي ان enter زده و cdrom را انتخاب كنيد.سپس روي exit رفته و save and exit يا چيزي شبيه به اين را بياد انتخاب كنيد كه تنظيمات شما را زخيره كند.
حال هنگام روشن كردن سيستم اگر cd بوت در سيستم باشد ميتوانيد از ان استفاده كنيد.بعد از اين كه cd بوت شد و هنگامي كه گفته ميشود press any key .......... دكمه اي را بزنيد تا وارد مراحل نصب ويندوز شويد.
منتظر بمانيد تا ويندوز مراحل نصب را طي كند بعد از اين كه به متني كه حاوي توضيحات مايكروسافت و نوعي قرارداد با شما ميباشد رسيديد.روي F8 كليك كنيد تا تائيد شود.
در قسمت بعد چنانچه شما قبلا ويندوزي داشته باشيد از شما خواهد شد كه ميخواهيد روي همان ويندوز نصب شود يا انتخاب با شما باشد. با زدن دكمه R ميتوانيد روي همان ويندوز نصب كنيد و با زدن دكمهEsc انتخاب درايو ظاهر خواهد شد.پيشنهاد ما Escميباشد.
اگر Escرا زده باشيد اين قسمت يعني قسمت انتخاب درايو ظاهرمي شود. ميتوانيد درايو مورد نظر را انتخاب كنيد همچنين با زدن دكمه Dميتوانيد درايو را پاك كنيد تا بعدا تبديل به درايو جديد يا تبديل به دو يا چند درايو كنيد. بعد از اين كه D را بزنيد دوباره دكمه Lرابزنيد حال درايو پاك شده.ميتوانيد درايو پاك شده را انتخاب و با زدن دكمهCان را دوباره بسازيد.وقتي ان را ميسازيد ميتوانيد هجم ان را تايين كنيد .مثلا اگر ميخواهيد درايو را تبديل به دو درايو كنيد.بايد هجم فعلي را تبديل به 2 كرده و Enter كنيد.حال دو درايو جديد خواهيد داشت.البته براي عوض كردن يا تقسيم هجم درايو ميتوانيد از Partition Magic هم استفاده كنيد كه اموزش ان در بخش اموزش گذاشته شده.يا اين كه براي ساخت پارتيشن هاي خود بايد Fdiskرا بلد باشيد كه ان هم در بخش اموزش ياد داده شده است. به حر حال با انتخاب درايو مورد نظر خود ميتوانيد وارد قسمت بعد شويد.
در اينجا ميتوانيد انتخاب كنيد كه فرمت درايو شما چه باشد FAT يا NTFSتفاوت اين دو را در اينجا ببينيد و انتخاب كنيد.بهتر است گزينه هايي كه جلوي ان كلمه Quick نوشته شده را انتخاب نكنيد زيرا فرمت كامل مناسب تر است. بعد از اين كه مراحل را رد كرديد ويندوز فرمت انتخابي شما را اغاز كرده و سپس فايلهاي مورد نياز را كپي ميكند. سپس سيستم restart خواهد شد.
بعد از اين كه سيتم restart شد كاملا صبر كنيد تا ويندوز مراحل نصب را ادامه دهد اگر به پنجره وارد كردن كد ويندوز رسيديد كدي كه در كيس ويندوز يا در فايلي متني با نام serial يا cd key قرار دارد وارد كنيد.اين پنجره بستگي به تنظيمات شما ممكن است در اين قسمت يا در قسمتهاي بعد ظاهر شود.
در اينجا زبان خود را انتخاب ميكنيد .براي اين كه امكان تايپ فارسي داشته باشيد روي customizeكليك كرده و تب language را انتخاب كنيد سپس هر دو تيك را علامت بزنيد و apply را بزنيد تا فايلهاي مربوط نصب شوند بعد در قسمت details روي add كليك كرده و فارسي را اضافه كنيد. رو دكمه ok زده و nextكنيد.
حدود يك سالي بود كه با كمبود فضا بر روي كامپيوترم مواجه شده و به همين دليل من مجبور بودم بر اساس نيازم بازيها،دادهها، برنامههاي كاربردي و عكسهاي ديجيتال موجود در سيستم خود را مدام جابجا و يا حذف كنم. روي دو درايو سيستم اصلا" جاي كافي وجود نداشت و وقت آن فرا رسيده بود كه چارهاي انديشيده شود.. و اين همان مطلبي است كه در اينجا مطرح ميكنم: يعني افزودن يك هارد درايو جديد به سيستم لينوكس.
من يك هارد IDE از شركت Western Digital مدل WD1200JB با حجم 120 گيگابايت و با سرعت 7200 rpm كه داراي يك حافظه cache 8 مگابايتي بود را به اين منظور انتخاب نمودم. هارد مزبور را به صورت ساده (بدون هيچ كابل يا ابزاري براي نصب آن) بر روي اينترنت با يك قيمت مناسب يافته و سفارش دادم. قيمت نهايي آن 131.99 دلار بود كه البته اين قيمت شامل هزينه حمل آن نيز ميشد.
مشكلاتي كه چند سال پيش هنگام يك ارتقاي مشابه اين در سيستم برايم به وجود آمد را به خاطر داشتم. اما اين بار اميدوار بودم كه روند كار كمي سادهتر پيش رود. و اين كار البته با يكسري مسائل حاشيهاي انجام شد. شايد خواندن راهنماهاي HowTo در آن هنگام كارم را سادهتر نمود. به اين منظور نسخه آموزشي Linux Planet را تحت عنوان "افزودن يك هارد جديد (خالي)" دنبال كردم. براي شروع، بايد در مورد محل نصب درايو جديد تصميم ميگرفتم. كامپيوترم با پيكربندي فعلياش توانايي استفاده از چهار درايو IDE را دارا بود، كه سه تا از اين مكانها توسط دو هارد درايو موجود و درايو CD-RW مدل 9100 از كمپاني HP اشغال شده بود. كنترلر IDE اصلي به درايو بوت به عنوان master و درايو HP CD-ROM به عنوان slave متصل شده بود. لينوكس اين دو ابزار را به عنوان /dev/hda و /dev/hdb شناسايي كرده بود و من آنها را به عنوان هارد درايو a و هارد درايو b ميشناختم. كنترلر IDE ثانويه نيز (هر كنترلر فقط قادر به پشتيباني دو درايو ميباشد) به هارد درايو دوم به عنوان master متصل بود و قبلا براي مدتي يك درايو DVD را نيز به عنوان درايو ثانويه به آن متصل كرده بودم.
قوانيني همچون DMCA يك درايو DVD را بر روي سيستم لينوكس كمي ناكارآمد ميكند. بنابراين تصميم گرفتم كه بيشتر از اين از درايو DVD مزبور استفاده نكنم. لينوكس به هارد درايو دوم من به عنوان /dev/hdc نگاه ميكرد. بر طبق الگويي كه قبلا ديديد حتما ميتوانيد بفهميد كه من اين درايو را به عنوان هارد درايو C در نظر گرفته بودم. حال اگر توانستيد پيش بيني كنيد كه لينوكس هارد درايو جديد من را هنگامي كه آن را به عنوان slave به كنترلر ثانويه متصل كردم با چه نامي شناخت؟ درست است، اين درايو به عنوان /dev/hdd شناخته شد. هنگامي كه به سخت افزار موجودم نگاهي انداختم اين فكر به ذهنم خطور نمود كه بهتر است ابتدا از اين موضوع اطمينان يابم كه آيا بايستي درايو جديد را به كانكتور مياني كابل وصل كنم يا كانكتور انتهايي كابل. پس براي يافتن پاسخ خود به يكي از كانالهاي help موجود در irc.freenode.net مراجعه كردم. نتيجه آنكه به شرطي كه درايو را به صورت صحيح به عنوان master يا slave به سيستم متصل كرده باشيد اين مسئله اهميتي ندارد. اما اگر آنرا در حالت Cable Select به سيستم ببنديد آنگاه اين موضوع فرق ميكند. سالها پيش، زمانيكه درايو هاي جديد 20 مگابايتي Seagate MFM را به سيستم 80286 خودم ميافزودم فكر ميكنم اين موضوع اهميت داشت. اما اين مسئله در مورد درايوهاي IDE امروزه صادق نيست. جامپر درايو جديد من روي CS به عنوان Cable Select تنظيم شده بود. پس من جامپر آن را از پين هاي CS به پين هاي SL (براي حالت Slave) منتقل كردم. سپس كامپيوترم را خاموش كرده و شروع به نصب سختافزاري درايو جديد كردم. چون در اينجا كانكتوري كه در ميانه كابل قرار داشت در دسترس بود (كانكتور انتهايي كابل به هارد درايو دومي كه بر روي سيستم نصب بود وصل شده بود) پس براي انجام كارم از آن استفاده كردم. لبه رنگي كابل كه سمت پين شماره 1 را مشخص مينمايد، هميشه به طرف كابل برق در پشت درايو قرار ميگيرد. با وجود اين قاعده كلي ديگر جاي هيچ اشتباهي براي من وجود نداشت. پس از آن يك كابل برق را كه از منبع تغذيه خارج ميشد به پشت درايو وصل نمودم. پس از نصب آن در جاي خود، بخش سختافزاري نصب درايو به اتمام رسيد. زمان صرف شده براي اين مرحله حدود پنج دقيقه بود. بعد از راه اندازي سيستم، ادامه راهنماي HowTo را دنبال نموده و بخش نرمافزاري كار را آغاز كردم. اولين گام از مرحله نصب نرمافزاري درايو، پارتيشن بندي آن بود. كه به اين منظور fdiskرا به كار بردم. براي آغاز fdisk دستور زير را بعد از login كردن با كاربر root تايپ كردم :
#/sbin/fdisk /dev/hdd
اگر با نحوه استفاده از fdisk آشنا نيستيد، به سادگي و با تايپ دستور m ميتوانيد ليست تمامي دستوراتي را كه در دسترس شما قرار دارند مشاهده نماييد. اولين دستوري كه من وارد كردم دستور p بود كه براي نمايش جدول پارتيشن موجود به كار ميرود. اما در اين حالت به دليل نو بودن درايو نصب شده هيچ چيز نمايش داده نشد. سپس با وارد كردن دستور n يك پارتيشن جديد ايجاد كردم و پس از آن به وسيله دستور P آن را به يك پارتيشن اصلي (primary) تبديل كرده و عدد 1 را به عنوان شماره پارتيشن وارد نمودم. به سادگي آب خوردن، و تا اينجا تقريبا به نيمه راه رسيديم. پس از آن در جواب fdisk، حجم مورد نظر خود را براي پارتيشن وارد كردم. براي انجام اين كار چندين راه مختلف وجود دارد اما روش پيش فرض، دادن يك شماره براي سيلندر شروع و يك شماره به عنوان سيلندر پايان است. دستور fdisk در اين مرحله براي هر كدام از اين دو گزينه از شما سوال ميكند و اولين سيلندر را به عنوان نقطه شروع، آخرين سيلندر را به عنوان نقطه پايان به شما پيشنهاد مينمايد. تنها كاري كه در اين مرحله انجام دادم، زدن كليد Enter و تاييد هر دو پيشنهاد بود. حال تنها يك مسئله باقي مانده بود و آن نوشتن جدول پارتيشن جديد توسط fdisk بود. تا به اينجا اگر اشتباهي در خط فرمان باعث ناراحتي شما شده، احتمالا دانستن اين مطلب كه هيچ كدام از كارهاي انجام گرفته توسط شما در دستور fdisk به سيستم اعمال نميشود مگر آنكه به fdisk بگوييد يك پارتيشن جديد بنويسد، به آرام شدن شما كمك خواهد كرد. اين ويژگي به شما امكان كنترل بيشتر هر مرحله از fdisk را به منظور كسب اطمينان از صحت انجام آن را ميدهد. حال مجددا دستور نمايش جدول پارتيشن را به منظور حصول اطمينان از وجود پارتيشن شماره 1 بر روي درايو صادر كردم، و پس از آن دستور w را براي ذخيره جدول وارد نمودم. حال نوبت به فرمت كردن درايو جديد رسيده بود. براي انجام اين قسمت من از مثال "دستور mkfs براي ايجاد يك سيستم فايل ext3" موجود در راهنماي HowTo به وسيله تايپ خط زير در root استفاده كردم:
mkfs –t ext2 –j /dev/hdd1
به خاطر داشته باشيد كه ما علاوه بر اينكه به دستور mkfs اعلام ميكنيم كه قصد فرمت كدام درايو را داريم، بايستي پارتيشن مورد نظر خود را نيز براي آن مشخص كنيم. كه در اين حالت تنها يك پارتيشن يعني پارتيشن شماره 1 بر روي درايو جديد قرار داشت. و اين دليل تايپ كردن دستور /dev/hdd1 به جاي دستور سادهتر /dev/hdd در فرمان بالا است. اكنون فقط دو كار كوچك باقي مانده بود و پس از آن ديگر درايو جديد من به طور كامل نصب و آماده استفاده ميشد. در اين مرحله من تصميم گرفتم به دليل اندازه آن نسبت به درايوهاي قديمي موجود در سيستم درايو جديد را bigdog بنامم. اولين قدم ايجاد يك دايركتوري بود كه بتوانم از آن به عنوان يك نقطه اشتراكي استفاده كنم. من اين عمل را به وسيله وارد كردن دستورات زير در ريشه انجام دادم. دستور اولي دايركتوري را ايجاد ميكند در حاليكه دستور دوم تمام حقوق دسترسي مربوط به آن را به من ميدهد:
mkdir/bigdog
chown warthawg.warthawg /bigdog
حال براي انجام آخرين مرحله نصب آماده بودم: افزودن bigdog به /etc/fstab كه نتيجه انجام اين كار شناسايي آن در هنگام بوت ميشود. در اين صورت من مجبور نبودم تا هر بار در هنگام راه اندازي سيستم آن را به صورت دستي بشناسانم. اين عمل به سادگي افزودن اين خط به پايان فايل انجام گرفت:
/dev/hdd1 /bigdog ext3 defaults 1 2
در نهايت سيستم را بوت كرده و آغاز كار درايوها را تماشا كردم. من قادر به استفاده از درايو جديد بلافاصله پس از نصب آن بودم، در واقع همه چيز دقيقا همانگونه كه تصور ميشد پيش رفت. تمام فرايند مزبور تنها حدود 15 يا 20 دقيقه طول كشيد. مطمئنا انجام آن براي اولين بار كار سادهاي به نظر نميرسيد اما حالا من ميدانم كه خيلي بيشتر از قبل در مورد لينوكس آموختهام، البته ناگفته نماند كه از نظر من در اين ميان افتخار اصلي نصيب راهنماي HowTo كه براي انجام اين كار از آن كمك گرفتم، شد.
تفاوت های CPU های AMD وIntel عبارتند از:
1-AMD براساس معماری اجرایی 9 مرحله ای ساخته شده است اما معماری پردازنده های Intel شش مرحله ای می باشد.بدین معنا که AMDدر هر چرخه کاری 9عملیات را انجام میدهد در حالی که Intel فقط 6 عمل را می تواند انجام دهد.
2-AMD از640Kb Cache برخوردار است در حالی که Intel ، از 532Kb بر خوردار است هر چقدر که میزان Cache پردازنده بیشتر باشد ، پردازنده کارایی بیشتری خواهد داشت اطلاعات بیشتری میتواند ذخیره کند ودیگر لازم نیست پردازنده برای بدست آوردن اطلاعات یا دستور ها مدت زمان بیشتری را رفت و برگشت به حافظه برد اصلی برای جذب اطلاعات یا دستور العمل ها صرف کند.
3- AMD از مس برای اتصال ترانزیستور های بکار رفته در پردازنده ها استفاده میکند در صورتی که در ساختمان پردازنده های Intel آلومینیوم بکار رفته است.مس هادی الکترسیته بهتری است ، ازاین رو پهنای اتصالهای بین ترانزیستورها را به میزان چشمگیری کاهش می یابد .که این امر باعث مصرف کمتر مواد اولیه و در نتیجه منجر به کاهش هزینه می شود این دلیل ارزان تر بودن AMD نسبت به P4 است.
4- از دیگر تفاوت های میان AMD وIntel میتوان به راندمان Cache بروی چیپ اشاره کرد ، AMD از معماری انحصاری استفاده میکند که راندمان بیشتری نسبت بیشتری نسبت به طراحی معماری غیر انحصاری Intel دارد.
5-AMD از تکنولوژی پردازش موازی در مقایسه با Hyper -Threading اینتل استفاده میکند ، در بسیاری از کاربردهای امروزی فعال بودن Hyper -Threading کارائی پائین تری ارائه میدهد ، نتایج تحقیقات بیشمار منتشر شده در نشریات رایانه ای و پایگاهای اطلاعاتی معتبر بیانگوی این پدیده هستند.
6-یکی دیگر از مهمترین نکات برتر پردازنده های AMD واحد ممیز شناور آن است که از FPU اینتل بسیار قویتر میباشد که این امر باعث اجرای سریع تر برنامه های چند منظوره( MultiMedia) میشود.
7- زمانی که اینتل P4 را طراحی کرد طول PIPELINE را از 10 مرحله در P3 به 20 مرحله افزایش داد Intel همین تغیر توانست که تعداد عملیاتی که در چرخه عملیاتی انجام می شود بصورت قابل ملاحظه ای کاسته میشود و از طرف دیگر افزایش طول PIPELINE نیازمند افزایش تعداد ترانزیستور ها برای انجام همان تعداد عملیات میباشد که این امر باعث افزایش اندازه هسته و بالا رفتن قیمت تولید میشود . در حالی که AMD با وجود افزایش فرکانس پردازنده های خود طول pipeline را به همان اندازه p3 یا k6 ثابت نگهدارد .
گذرگاه IDE در طبقه بندي گذرگاههاي سيستم ، جزء گذرگاههاي خارجي محسوب مي شود و در سيستم از آن به منظور ارتباط قطعاتي مانند Rewriter ، CD-ROM ، HDD و ... استفاده مي شود . در سيستمهاي امروزي به طور معمول دو كانكتور IDE براي برقراري ارتباط بين 4 وسيله جانبي وجود دارد ولي در پاره اي سيستم ها تعداد اين كانكتورها 4 مورد مي باشد ، دو كانكتور به عنوان IDE ، و دو كانكتور اضافي براي استفاده تحت عنوان RAID يا ATA 133,ATA 100 .
همانطور كه مي دانيم با استفاده از كانكتورهاي IDE ي موجود روي مادر برد امكان استفاده از حداكثر دو دستگاه بر روي هر كانكتور وجود دارد .RAID تكنولوژي است كه امكاناتي نظير افزايش سرعت , Back up گيري همزمان روي يك يا چند درايو و … در اختيار كاربر قرار مي دهد . براي هر كدام از آرايشهاي ممكن هنگام استفاده از دو يا چند هارديسك , نسخه هاي متفاوت RAID مطرح مي شود به عنوان مثال : RAID1 , RAID0 و….
در اين مقاله سعي داريم كه به نسخه هاي متفاوت RAID نگاهي نزديكتر و دقيق تر بيا ندازيم .
RAID0 : ذخيره سازي روي چند ديسك بدون كنترل خطا
مزايا و مشخصات :
- داده ها به بلوكهايي تبديل مي شوند و هر بلوك در هارد ديسك مجزا ذخيره مي شود.
- باعث بالا رفتن كارايي سيستم I/O مي گردد چرا كه بار ترافيكي نقل و انتقالات بين چندين كانال مجزا تقسيم مي شود.
- بالارفتن كارايي بدليل وجود كنترلرهاي مختلفي كه عمل كنترل ترافيك را به عهده مي گيرند (افزايش سرعت)
- طراحي بسيار ساده ( زيرا مدار محاسبه Parity وجود ندارد )
- عدم پرداختن به محاسبات مربوطه به Parity وكنترل خطا (افزايش سرعت به دليل عدم پرداختن به محاسبات مربوط به Parity )
معايب :
- عدم استفاده از Parity .(هيچ گونه كد تشخيص و تصحيح خطا در اين نوع RAID وجود ندارد ).
- از كار افتادن يك درايو باعث از دست رفتن كليه اطلاعات خواهد شد.
- عدم كارايي در محيطهاي حساس به حفظ داده ها
موارد استفاده :
- ميكس و پردازش تصاوير ويديويي (ميكس و مونتاژ ).
- واژه پردازي (نرم افزارهاي تايپ و... )
- كارهايي كه نياز به سرعت بالا دارد.
Backup : RAID1 گيري همزمان داده ها به منظور Mirroring و Duplexing
Mirroning : كپي برداري هم زمان روي دو درايو
Duplexing : زماني است كه يكي از درايوها دچار مشكل شود و درايو سالمي را جايگزين نماييم سپس داده ها را روي درايو سالم كپي كنيم .
مزايا و مشخصات :
-هنگام سيكل نوشتن , گويي اطلاعات روي يك ديسك نوشته مي شود (در صورتيكه عملأ بر روي دو ديسك نوشته مي شود . مانند RAID0 ) ولي عمل خواندن , ازهر دوديسك انجام مي شود ( كاهش ترافيك گذرگاه - نوشتن بر روي هر دو ديسك ولي خواندن مجزا )
- قابليت برگرداندن %100 داده ها هنگام بروز مشكل براي يك ديسك .
- در نرخ انتقالات داده تغيير محسوسي نداريم. (يعني وجود دو ديسك تفاوتي با يك ديسك ندارد ) .
- در شرايط خاص RAID1, توانايي تحمل خرابي بيش از يك ديسك را نيز دارد .
- ساده ترين طراحي در تكنولوژي RAID (مدار مربوط به Parity وجود ندارد )
معايب :
- بيشترين تعداد هارد ديسك در ميان انواع RAID (بسته به انتخاب User )
- هزينه بالا
RAID2 : داراي خاصيت ECC با استفاده از كد همينگ
مزايا و مشخصات :
- تصحيح خطاي بسيار سريع
- مناسب براي انتقال اطلاعات
معايب :
- طراحي بسيار يچيده كه با صدمه ديدن يك ديسك دچار مشكل مي شود .
- نامناسب در ديد تجاري (تعداد زياد درايوها )
كد همينگ :
يكي از روشهاي محاسبه و كنترل خطا در سيستمهاي ديجيتال مي باشد . انواع روشها براي كنترل ترافيك داده هاي ديجيتال وجود دارد به عنوان مثال Parity haming code ,… كه مجموعه اين روشها را ECC مي نامند . (Error Checking and Correcting)
RAID3 : انتقال موازي با استفاده از خاصيت Parity
مزايا و مشخصات :
- سيكل خواندن و نوشتن بسيار سريع .
معايب :
- طراحي بسيار پيچيده كه با صدمه ديدن يك ديسك مجموعه دچار مشكل مي شود .
كاربرد :
- ميكس و مونتاژ تصوير
- ويرايش تصوير مانند RAID0
RAID4 : ديسك هاي داده مجزا ديسك مربوط به Parity مشترك
مزايا و مشخصات :
- سيكل خواندن بسيار سريع ( ترافيك كمتر در گذرگاه)
معايب :
- پيچيدگي بسيار بالا در طراحي مدار كنترلي مشكل در برگرداندن داده ها هنگام بروز اشكال در يك ديسك ( چرا كه داده ها روي ديسكها توزيع شده است )
RAID5 : ديسك هاي داده مجزا و Parity توزيع شده در ديسكهاي Data
مزايا و مشخصات :
- در اين نوع به حداقل 3 درايو ديسك سخت نياز داريم .
- تك تك بلوك هاي داده روي ديسك ها نوشته مي شوند و Parity مربوط به هر بلوك نيز داخل هارد مربوط ذخيره مي گردد.
- سيكل خواندن بسيار سريع (ترافيك كمتر در گذرگاه )
- سيكل نوشتن متوسط (محاسبات مربوط به Parity )
- قابليت و اطمينان بالا (وجود ECC )
معايب :
- خرابي در يك ديسك در خروجي تاثير ندارد.
- طراحي پيچيده مدار كنترلي
- مشكل در برگرداندن داده ها هنگام بروز اشكال
كاربرد :
- در سيستمهاي Server و بانكهاي اطلاعاتي ISPها
RAID6 : ديسكهاي داده ها مجزا با دو Parity توزيع شده مجزا
مزايا و مشخصات :
- RAID6 در واقع نسخه پيشرفته RAID5 مي باشد كه تصحيح و كنترل خطا را بهبود مي بخشد . اين ويرايش RAID اطمينان و توانايي بالا در زمينه data storage فراهم مي كند .
- بهترين انتخاب براي كاربردهاي بحراني و حساس
معايب :
- طراحي مدار كنترلي بسيار پيشرفته و پيچيده .
- سيكل نوشتن بسيار كند ( دوبار محاسبه مربوط به Parity )
- نياز به N+2 درايو ديسك سخت . بدليل دارا بودن حالت Parity دو بعدي . ( N تعداد ديسكهاي سخت در حالت معمولي )
- ادغام اطمينان بالا با قابليت بالا
RAID7 : نقل وانتقال بهينه شده غير همزمان به منظوردستيابي به نرخ انتقال بسيار سريع
مزايا و مشخصات :
- نقل و انتقال غير همزمان و داراي كنترلگرهاي مستقل.
- درايو مجزا براي ذخيره كردن اطلاعات مربوط بهParity
- برخورداري از سيستم Open System و استفاده از گذرگاهSCSI
- گذرگاه Cache داخلي با سرعت بالا (X-bus )
- ديسك هاي خواندن و نوشتن از امكان Choching استفاده ميكنند.
- تكنولوژي مدار توليد Parity تا حدودي با ساير انواع Raid تفاوت دارد .
-امكان Hot Swaping
Open system :
به سيستمي اطلاق مي شود كه قابليت سازگاري با سخت افزارها و نرم افزارهاي مختلف را داشته باشد و امكان كاركردن در سيستمهاي مختلف را به راحتي داشته باشد .
RAID10 : اين Raid حداقل به 4 دستگاه هارديسك نياز دارد
مزايا و مشخصات :
- عمل تكه تكه كردن بلوكهاي داده همانند Raid1 انجام مي پذيرد .
- تصحيح و كنترل خطا نيز مانند Raid2 مي باشد .
- نرخ انتقال بالا
- در شرايط معين , امكان تحمل خرابي چند ديسك در اين نوع RAID وجود دارد .
معايب :
- بسيار گران قيمت
- منبع تغذيه حتمأ بايد متصل به ups باشد .
- جابجايي درايوها بايد به صورت موازي انجام گيرد .
- سيستمهاي Server و بانكهاي اطلاعاتي .
RAID53 : نرخ انتقال بالا همراه با قابليت انتقال مناسب
مشخصات و مزايا :
-اين آرايه RAID حداقل به 5 دستگاه ديسك سخت نياز دارد .
- RAID53 در واقع بايد RAID03 نلميده شود زيرا عمل Striping آن همانند RAID0 بوده و Segment بندي آن نيز مانند RAID3 مي باشد.
- تحمل خطاي آن مانند RAID3 مي باشد.
- نسبت به RAID3 داراي نرخ انتقال بسيار بهتري مي باشد.
معايب :
- قيمت بالا
- همه ديسك ها بايد با همديگر سنكرون شوند كه انتخاب نوع و مدل درايو را محدود مي سازد .
- Stripe كردن در سطح بايتها نهايتأ در محاسبه ظرفيت فرمت شده تأثير منفي مي گذارد .
RAID 0+1 : نرخ انتقال داده بهينه
مزايا و مشخصات :
- حداقل به 4 دستگاه هارديسك نياز دارد .
- RAID 0+1 به عنوان آرايه آينه اي نيز معروف است با اين تفاوت كه قطعات داده ها يا Segment ها طبق استراتژي RAID0 ايجاد شده اند .
- تحمل خطاي اين نوع آرايه مانند RAID5 مي باشد .
- نرخ انتقال بالا .
- بهترين انتخاب براي سيستمهايي كه به كارايي بالا بدون توجه به حداكثر اطمينان نياز داشته باشند .
معايب :
- RAID 0+1 نبايد با RAID10 اشتباه گرفته شود . كوچكترين مشكل در عملكرد يك درايو , آرايه را به مدل RAID0 تبديل خواهد كرد .
- قيمت بسيار بالا
- جابجايي درايوها بايد به صورت موازي انجام گيرد .
كاربرد :
- پردازشهاي تصويري و fileserever هاي عمومي .
نتيجه گيري :
همانطور كه مشخص شد ، استفاده ازRAID براي مقاصد معين مي باشد و در كاربردهاي عادي و روزمره كارايي چشمگيري را به سيستم PC اضافه نمي كند . به عنوان مثال امكان استفاده از CD-ROM و Rewriter روي اين كانكتورها وجود ندارد .بنابراين هنگام استفاده از RAID ابتدا هدف و مورد استفاده خود را مشخص كنيد سپس RAID مناسب را انتخاب نماييد.
گردشگري الكترونيكي (ET) عبارتست از بكارگيري فنآوري نوين براي ارائه سرويسهاي مورد نياز گردشگران. با استفاده از فنآوري اطلاعات ارايه سرويسهاي مورد نياز گردشگران سادهتر، با كيفيتي بالاتر و هزينهاي كمتر انجام ميپذيرد. در واقع ET ارائه الكترونيكي كليه سرويسهايي است كه در گذشته گردشگران به صورت سنتي از آنها استفاده ميكردند بعلاوه سرويسهايي كه به واسطه فنآوري اطلاعات ميسر شدهاند.
ارزش گردشگري الكترونيك هنگامي آشكار شد كه رويکردهای مبتني بر single window به سايتهاي فعال در زمينه ET اضافه شد. مطابق رويکرد single window يك گردشگر هنگامي كه به يك سايت ET وارد ميشود تنها از طريق همان سايت و با برخورد برخورد با يك استاندارد خاص مورد استفاده در سايت كار كرده اما كليه سرويسهاي مورد نياز خود را دريافت ميكند. به اين معنا كه گردشگر نيازي ندارد كه هر يك از سرويسهاي مورد نظر خود را از طريق يك سايت مجزا و با واسط كاربري (User Interface) جديد مرتفع كند، بلكه كليه سرويسهاي مورد نياز را از طريق يك سايت مشترك و با واسط كاربري يكسان دريافت كرده و اطلاعات مورد نياز خود را سادهتر بدست ميآورد. به واسطه اين فنآوري گردشگر با مراجعه به يك سايت معتبر ET كليه سرويسهاي مورد نياز براي سفر خويش را دريافت كرده و با كيفيت، سرعت و قيمت مناسب به خواستههاي خود دست مييابد.
سرويسهايي كه در گردشگري الكترونيك مرسومند عبارتند از:
ـ اطلاع رساني شفاف، دقيق و معتبر
ـ انجام كليه تشريفات اخذ ويزا
ـ رزرو هتلها و مراكز تفريحي- سياحتي
ـ رزرو و اجاره وسايل نقليه
ـ اخذ بليت هواپيما، اتوبوس و قطار و ...
ـ خريد برنامههاي سفر و تورهاي مختلف
و بسياري سرويسهاي ديگر كه روز به روز ايجاد ميشوند.
از آنجا كه اطلاعات كليه سرويسهاي فوق به صورت مجتمع به گردشگر ارايه ميشوند همواره امكان مقايسه گزينههاي مختلف و انتخاب گزينه بهينه براي گردشگر با توجه به معيارها و انتظارات او ميسر است، به عبارتي ديگر در عرصه ET هر گردشگري امكان مييابد كه برنامهاي براي سفر خود انتخاب كند كه بيشترين مطلوبيت را براي او دارد، اين سرويس بدون حضور فنآوري اطلاعات مبتني بر اينترنت امكانپذير نبوده است و تنها از طريق ET ميسر است.
در واقع ET حاصل اتصال مدلهاي تجارت الكترونيك (e-commerce) و دولت الكترونيك (e-government) است كه باعث ايجاد سرويسها و مفاهيم جديد در عرصه e-tourism گرديده است.
انتخاب مادربرد، يكي از تصميمات مهم در زمان تهيه و يا ارتقاء يك كامپيوتر است. انتخاب فوق ، علاوه بر تأثير مستقيم بر عملكرد فعلي سيستم ، بيانگر انعطاف سيستم در زمان ارتقاء نيز مي باشد. قابليت هاي فعلي يك كامپيوتر و پتانسيل هاي ارتقاء آن در آينده ، جملگي به نوع مادربرد انتخابي بستگي خواهد داشت.
امروزه بر روي مادربردها ، پورت هاي پيشرفته اي نظير ( Fireware)IEEE 1394و يا USB 2/0 و حتي كارت هاي ( تراشه ) صداي شش كاناله و كنترل هاي RAID وجود داشته كه مي توان از آنان در زمان ارتقاء سيستم و بدون نياز به نصب امكانات جانبي ديگر ، استفاده بعمل آورد.
درزمان انتخاب يك مادربرد همواره سوالات متعددي در ذهن تهيه كننده ( خريدار ) مطرح مي گردد: مادربردها چگونه با يكديگر مقايسه مي گردند ؟ پارامترها ي سنجش و وزن هر كدام چيست؟ ( پردازنده ها ، نوع تراشه ها ، نحوه ارتباط با دستگاههاي ذخيره سازي)
معيار انتخاب يك مادربرد چيست ؟ Chip set هاي يك مادربرد بيانگر چه واقعيت هائي مي باشند ؟ امكانات يك مادربرد چه تاثيراتي را در حيات فعلي و آتي سيستم بدنبال خواهد داشت؟ ميزان كارايي و كيفيت يك سيستم تا چه ميزان وابسته به پتانسيل هاي مادربرد مي باشد ؟ موارد فوق ، نمونه سوالاتي است كه در زمان انتخاب يك مادربرد در ذهن تهيه كنندگان مطرح مي گردد.
در اين مقاله قصد داريم به برخي از پرسش هاي متداول در زمينه انتخاب يك مادربرد پاسخ داده و از اين رهگذر با ضوابط و معيارهاي انتخاب صحيح يك مادربرد بيشتر آشنا شويم.
جايگاه مادربرد
مادربرد ، پردازنده و حافظه سه عنصرحياتي در كامپيوتر بوده كه در زمان انتخاب مادربرد، سرنوشت پردازنده و حافظه نيز بنوعي رقم خواهد خورد. انتخاب مناسب يك مادربرد از جمله تصميمات مهمي است كه دامنه آن گريبانگير تجهيزات سخت افزاري ديگر نيز خواهد شد.
انتخاب يك مادربرد قديمي و از رده خارج ( ولو اينكه در حال حاضر پاسخگوي نيازها و خواسته ها باشد ) مي تواند زمينه بروز مسائل متعددي در ارتباط با ارتقاء و افزايش توان عملياتي كامپيوتر در آينده را بدنبال داشته باشد. فراموش نكنيم ما كامپيوتر را نه بخاطر خود بلكه بخاطر اجراي برنامه ها ( در حال حاضر و آينده ) تهيه مي نمائيم.
ويژگي ها ي مهم
از مهمترين ويژگي هاي مرتبط با مادربرد، مي توان به موارد زير اشاره نمود :
Chip Set مادربرد ، عملياتي حياتي و مهم نظير روتينگ داده از هارد ديسك به حافظه و پردازنده را انجام و اين اطمينان را بوجود مي آورد كه تمامي دستگاههاي جانبي و كارت هاي الحاقي ، قادر به گفتگو ( ارتباط) با پردازنده مي باشند. توليد كنندگان مادربردها ، با افزدون چيپ ست هاي متفاوت بر روي مادر برد توليدي خود نظير كنترلر RAID و پورت هاي Fireware ، قابليت ها ي مادربرد توليدي خود نسبت به ساير محصولات مشابه را نشان مي دهند.
چيپ ست هاي موجود بر روي يك مادربرد ، باعث اعمال محدوديت در رابطه با انتخاب نوع پردازنده ، حافظه و ساير تجهيزات جانبي ديگر نظير كارت گرافيك ، كارت صدا و پورت هاي USB 2/0 مي گردد. ( برخي از امكانات فوق نظير كارت صدا ، مي تواند بعنوان پتانسيل هاي ذاتي همراه مادربرد ارائه گردد)
اغلب مادر بردهائي كه از يك نوع مشابه Chip set استفاده مي نمايند ، ويژگي هاي متعارفي را به اشتراك گذاشته ( به ارث رسيده از Chip set) و كارآئي آنان در اكثر موارد مشابه مي باشد.
آگاهي از نوع پردازنده ، حافظه ، سرعت كنترل كننده IDE ، كارت گرافيك و صدا ، مي تواند كمك مناسبي در خصوص انتخاب مادربرد را ارائه نمايد (خصوصا> در موارديكه از Chip set مشابه استفاده مي گردد ).
پردازنده : توليد كنندگان مادربرد در برخي حالات ، فهرست مادربردهاي توليدي خود را بر اساس نوع سوكتي كه مادربرد حمايت مي نمايد ، ارائه مي نمايند. مثلا سوكت 478 براي P4 و سوكت A براي Athlon
در اكثر كاربردهاي تجاري ، كاربران تفاوت مشهودي را در ارتباط با سرعت بين دو پردازنده Athlon و P4 مشاهده نمي نمايند در حاليكه ممكن است تفاوت قيمت آنان مشهود باشد. بهرحال نوع و سرعت پردازنده اي كه مي تواند همراه يك مادر برد استفاده شود ، يكي از نكات مهم در رابطه با انتخاب مادربرد است.
حافظه : امروزه اكثر مادربردها از حافظه هاي SDRam DDR (Double Date Rate) استفاده مي نمايند. البته هنوز مادر بردهائي نيز وجود دارد كه از RDRAM يا Rambus استفاده مي نمايند. (تعداد اين نوع از مادربردها اندك است)
حافظه هاي DDR داراي سرعت هاي مختلفي بوده و پيشنهاد مي شود كه سريعترين نوعي را كه مادربرد حمايت مي نمايد ، انتخاب گردد.
توليد كنندگان مادربرد، حافظه هاي DDR را بر اساس سرعت Clock و يا پهناي باند تقسيم مي نمايند. سرعت اين نوع از حافظه ها ( DDR ) به ترتيب از كندترين به سريعترين نوع، بصورت زير مي باشد:
DDR333)PC2700)
DDR266 ) PC2100)
DDR200 ) aka PC1600) DDR400)PC3200)
بردهايي كه از RDRAM استفاده مي نمايند داراي Chip set اينتل 850 يا 850E مي باشند.
اين نوع از حافظه ها ( RDRAM ) مي بايست بمنظور افزايش كارآئي ، بصورت زوج بر روي مادربرد استفاده شده و اسلات هاي خالي توسط CRIMM تكميل (پر) گردند•حافظه ها ي RDRAM، قادر به تامين پهناي باند بالاي مورد نياز برنامه هائي با حجم عمليات سنگين در ارتباط با حافظه، مي باشند.( برنامه هاي ويرايش فيلم هاي ويديوئي و يا بازيهاي سه بعدي گرافيكي)
قيمت حافظه هاي RDRAM نسبت به حافظه هاي DDR دو برابر است.
حافظه هاي RDRAM در حال حاضر با دو سرعت متفاوت ارائه مي گردند : PC800 و PC1066• در صورت انتخاب پردازنده اي از نوع P4 كه بر روي BUS با سرعت 533 مگاهرتز اجراء مي گردد، سرعت بيشتر پردازنده معيار اصلي انتخاب قرار گيرد. در زمان انتخاب حافظه ، مي بايست تعداد سوكت هاي DIMM و RIMM موجود بر روي مادربرد بهمراه حداكثر حافظه قابل نصب بر روي آن دقيقا> بررسي گردد.
صدا و گرافيك: اكثر مادربردهاي موجود داراي كارت صدا بوده و بندرت مي توان مادربردي را يافت كه فاقد اين قابليت باشد. آخرين مدل مادر بردها داراي چيپ ست ديجيتالي صداي 6 كاناله بوده كه براي بازي ها و فايل هاي MP3 مناسب تر مي باشد. در صورتيكه قصد نصب يك كارت صدا بر روي مادر برد بمنظور افزايش كيفيت صدا وجود داشته باشد ، مي توان با استفاده از Jumper و يا BIOS سيستم ، كارت صداي موجود بر روي مادربرد (OnBoard) را غير فعال و از كارت صداي مورد نظر خود استفاده نمود.
در صورتيكه بخواهيم از بازي هاي كامپيوتري استفاده نمائيم كه داراي گرافيك سه بعدي مي باشند ، مي بايست كارت گرافيك موجود بر روي مادربرد را غيرفعال و يك كارت گرافيك متناسب با نوع نياز را بر روي مادر برد نصب نمود. در اين رابطه لازم است به اين نكته دقت شود كه مادربرد انتخابي داراي اسلات AGP باشد. امروزه اكثر كارت هاي گرافيكي موجود از اسلات AGP بمنظور ارتباط با كامپيوتر استفاده مي نمايند.
نحوه ارتباط با دستگاههاي ذخيره سازي: اكثر مادربردها، با استفاده از يك كنترلر IDE از درايوهاي ATA/100 يا ATA/133 پشتيباني مي نمايند. بر اساس مطالعات انجام شده، تفاوت بين دو استاندارد فوق، بسيار ناچيز بوده و اين امر نمي تواند تاثير چنداني در رابطه با انتخاب يك مادربرد را داشته باشد.
قبل از نصب لينوكس بايد چند نكته را يادآوري كنيم:
۱- سازگاري سخت افزار مسئله مهمي است؛ چرا كه در غير اينصورت با مشكلات تازه اي روبرو مي شويد. البته لينوكس، با اكثر سخت افزارهاي موجود سازگار است؛ و اين نكته بيشتر مربوط به مودم مي شود كه ليست بعضي از مودم هاي سازگار را ميتوانيد در سايت: http://www. دريافت نماييد.
۲- فضاي روي هارد ديسك:
ممكن است بخواهيد لينوكس را در كنار ويندوز بكار ببريد. در اينصورت مي توانيد آنرا روي يكي از پارتيشن هاي ويندوز خود نصب نماييد. همچنين مي توانيد يكي از پارتيشن هاي ويندوز خود را پاك كرده و پارتيشن لينوكس را جايگزين آن نماييد.
۳- مقدار فضاي خالي روي هارد ديسك:
ميتوان لينوكس را در يكي از سه حالت “ايستگاه كاري (workstation)” ، “سرويس دهنده (server)” و يا بصورت “انتخابي (custom)” نصب نمود.
– workstation : در اين حالت مي توان يكي از محيط هاي KDE يا GNOME و يا هر دو را نصب كرد. اگر هر يك را به تنهايي بخواهيد نصب كنيد، به 5/1 گيگابايت و براي هر دو 8/1 گيگابايت فضاي خالي بر روي هارد ديسك نياز داريد.
– server : بسته به انتخاب ابزار ها از 1 تا 2 گيگابايت فضاي خالي بر روي هارد نياز است.
– custom : در اين حالت حداقل به 350 مگابايت و حداكثر (براي نصب تمامي ابزارها) به 4/3 گيگابايت فضا نياز داريد.
۴- آيا سيستم خود را ميتوانيد از روي CD بوت كنيد؟
به منظور نصب لينوكس بايد ابتدا توسط يك ديسكت بوت و يا تغييراتي در BIOS دستگاه خود، شروع به كار نماييد. درغير اين صورت، مي توانيد با ايجاد يك ديسكت مخصوص لينوكس دست به كار شويد.
۵- حداقل سيستم مورد نياز:
مي توانيد اين سيستم عاملِ قانع!!! را روي يك كامپيوتر 486 با 4 مگابايت رم نصب كنيد. اما براي رسيدن به سرعتي معقول حداقل به سيستمي با مشخصات زير نيازمنديد:
Pentiume 233
RAM 64
CD-Rom 40x
Hard 4 GB
۶- ساختن ديسكت نصب لينوكس:
توصيه ميكنيم كه براي اطمينان اين ديسكت را ايجاد نماييد. البته در هنگام نصب لينوكس نيز ميتوانيد اين كار را انجام دهيد.
براي انجام اين كار (با فرض اينكه CD-Rom شما درايو G باشد) به محيط DOS وارد شويد…
Start > Programs > ms dos
C:\Windows>X:\
X:\>cd dosutils
X:\Dosutils>rawrite
Enter disk image source file … \image\boot.img
Enter target diskette drive: A:
Please insert a formatted diskette into drive A: and
press--ENTER--:
X:\dosutils>
"
v يادآوري چند نكته اساسي در نصب لينوكس
۱- حتما قبل از نصب لينوكس از اطلاعات خود يك كپي پشتيبان بر روي CD يا بر روي هارد ديگر تهيه نماييد.
۲- اگر از ويندوز NT يا XP استفاده مي كنيد، قبل از نصب دروس بعدي را مطالعه نماييد.
۳- نصب به صورت server تمام اطلاعات هارد را پاك مي كند.
۴- براي نصب، يك پارتيشن در ويندوز به اندازه حداقل 4 گيگابايت بوسيله Partition Magic ايجاد نماييد و يا درايو آخر خود را فرمت كنيد.
همانطوری که میدانید هنگامی که قصد نصب ویندوز را داشته باشید (Clean Install) در حین نصب لازم است سوالاتی پیرامون نام کامپیوتر ، نوع رزولوشن ، کلمه عبور Admin ، شماره سریال ویندوز و ... را پاسخ دهید. این مساله باعث میشود که شما دقایقی طولانی را کنار سیستم باشید تا نصب ویندوز به مراحل نهایی نزدیک شود. این مساله اگر لازم باشد روزانه تعدا زیادی ویندوز نصب نمایید بیشتر نمایان میشود. با استفاده از ابزاری که در سی دی ویندوز xp در فولدر support قرار داده شده ، آن هم در یک فایل Cab !!! براحتی نسبت به نصب خودکار ویندوز اقدام نمایید. قبل از شروع آموزش خواهشمندم دوستانی که این مطلب را در سایتی دیگر درج میکنند حتما نام سایت majidonline و لینک مطلب را قرار دهند چرا که من هنوز چنین مطلبی را در هیچ سایتی مشاهده نکرده ام. جناب علوی زاده نیز اگر صلاح دانستند در قست مقالات این مطلب را قرار دهند تا به مدت طولانی قابل دسترس همه کاربران و کاربرانی که بعدا عضو خواهند شد نیز باشد. حال روش کار:
1- در سی دی ویندوز xp به مسیر زیر مراجعه نمایید :
Support\tools\
2- فایل deploy.cab را بر روی یکی از درایوهای هارد کپی نمایید. سپس آنرا باز کرده (از طریق برنامه zip magic یا winzip یا در خود ویندوز xp اگر بر روی فایل کلیک کنید باز میشود ) و فایل setupmgr.exe را از درون این فایل cab کپی کرده و درون یک درایو از هارد کپی کنید.
3- بر روی setupmgr.exe کلیک کنید. پنجره ای باز میشود. آنرا next کنید. سپس گزینه زیر را انتخاب کرده و next کنید :
Create a new answer file
4- مطمئن شوید که گزینه windows unattended installation علامت زده شده باشد سپس next کنید.
5- در این صفحه نوع ویندوز خود را انتخاب نمایید در اینجا ویندوز xp پروفشیونال را انتخاب میکنیم. سپس next میکنیم.
6- گزینه Fully automated را علامت بزنید و next کنید.
7- در اینجا صفحه Distribution Folder نمایش داده میشود. در این صفحه به شما اجازه داده میشود که تعیین نمایید که آیا ویزارد یک پوشه توزیعی را بر روی کامپیوترتان بسازد یا پوشه توزیعی را بر روی درایو شبکه ای که شامل سورس فایلهای ویندوز میباشد ایجاد نماید.
نکته ! ساخت یک پوشه توزیعی نه تنها به شما اجازه نصب ویندوز بدون استفاده از cd را میدهد بلکه اجازه افزودن فایلهای اضافی (همانند درایورهای قطعات) برای انجام یک نصب سفارشی را میدهد. اگر قصد انجام نصب خودکار را به دفعات زیاد دارید و درایور یا پوشه مناسب را در اختیار دارید میتوانید از این گزینه استفاده کنید.
ما در این آموزش گزینه زیر را انتخاب کرده سپس next میکنیم :
No, this answer file will be used to install from a CD
8- در این صفحه گزینه مربوط به I Accept … را علامت زده و next میکنیم.
9- حال شما صفحه ای را مشاهده میکنید که با کمی دقت متوجه میشوید گزینه هایی درون این صفحه وجود دارند که شما در حین نصب ویندوز با آن برخورد میکنید. شروع به تکمیل گزینه ها به دلخواه خود کنید.
10- بعد از اتمام کار گزینه finish را بفشارید. در این قسمت مسیری برای ذخیره تنظیماتی که انجام داده اید در قالب یک فایل پرسیده میشود. شما میبایستی نام فایل را که به صورت UNATTEND.TXT انتخاب شده به WINNT.SIF تغییر دهید و یک نسخه بر روی یک فلاپی ذخیره نمایید.
11- از منوی FILE گزینه EXIT را انتخاب نمایید.
12- اکنون شما فایل اصلی را ساخته اید. فایل برای انجام عملیات نصب آماده میباشد اما ممکن است قبل از شروع عملیات مایل باشید که نگاهی به محتویات فایل بیندازید. (ممکن است بخواهید پارامترهای اضافه تری را نیز به فایل بیفزایید. در صورت امکان با بخش HELP برنامه SETUP MANAGER مشورتهای لازم را انجام دهید.) برای این کار فایل ساخته شده را در برنامه NOTEPAD باز نمایید. شما میتوانید خطوط دیگری را نیز برحسب نیاز برای فعالیتهای دیگر مثل تعیین پارتیشن نصب دیسک سخت یا تبدیل سیستم فایل به NTFS معین نمایید. جزئیات مربوط به چگونگی انجام این کارها را میتوانید در داخل فایلهای کمکی موجود در داخل Deploy.CAB مشاهده نمایید. اگر در داخل فایل هرگونه تغییری را اعمال کردید ، فایل را ذخیره کرده و آنرا ببندید
13- فایل را بر روی فلاپی دیسک کپی نماید. سپس کامپیوتر را از طریق سی دی راه اندازی کرده و فلاپی را در داخل درایو فلاپی قرار دهید. ویندوز به صورت خودکار تنظیمات معین شده را مورد استفاده قرار میدهد.
امیدوارم این آموزش مفید فایده باشد و دوستان عزیز بتوانند از آن بهره کافی را ببرند و هم بر دانش خود بیفزایند و هم دیگران.
حجم عظیم ویروس ها، کرم ها، ایرادات نرم افزارها و تهدیدهای ناشی از آنها، نرم افزارهای ضدویروس را تبدیل به یکی از ابزارهای لازم برای همه کامپیوترها نموده است. در صورت آلوده شدن یک کامپیوتر به ویروس بسته به نوع آن ممکن است مصائب مختلفی برای سیستم کامپیوتری بوجود آید که در پاره ای موارد جبران آن ها هزینه های زیادی را تحمیل می کند. آسیب های بعضی از ویروس ها به گونه ای است که آثار سوء آن ها را به هیچ وجه نمی توان از بین برد. مستقل از نوع ویروسی که باید با آن مقابله شود نیاز به برنامه های ضد ویروس همواره وجود دارد و در شرایطی که محصولات ضد ویروس متنوعی تولید شده اند، انتخاب نرم افزار مناسب دغدغه کاربران می باشد.
این مقاله ضمن معرفی انواع ویروس ها، نحوه عمل کرد برنامه های ضدویروس و انواع ویروس هایی که ضدویروس ها شناسایی و پاکسازی می کنند را معرفی می کند. همچنین اطلاعاتی که برای انتخاب ابزار مناسب لازم است بیان شده و تعدادی از برنامه های ضد ویروس با هم مقایسه خواهند شد.
ویروس چیست؟
ویروس های کامپیوتری برنامه هایی هستند که مشابه ویروس های بیولوژیک گسترش یافته و پس از وارد شدن به کامپیوتر اقدامات غیرمنتظره ای را انجام می دهند. با وجودی که همه ویروس ها خطرناک نیستند، ولی بسیاری از آنها با هدف تخریب انواع مشخصی از فایل ها، برنامه های کاربردی و یا سیستم های عامل نوشته شده اند.
ویروس ها هم مشابه همه برنامه های دیگر از منابع سیستم مانند حافظه و فضای دیسک سخت، توان پردازنده مرکزی و سایر منابع بهره می گیرند و می توانند اعمال خطرناکی را انجام دهند به عنوان مثال فایل های روی دیسک را پاک کرده و یا کل دیسک سخت را فرمت کنند. همچنین یک ویروس می تواند مجوز دسترسی به دستگاه را از طریق شبکه و بدون احراز هویت فراهم آورد.
برای اولین بار در سال ۱۹۸۴ واژه «ویروس» در این معنا توسط فرد کوهن در متون آکادمیک مورد استفاده قرار گرفت. در این مقاله که «آزمایشاتی با ویروس های کامپیوتری» نام داشت نویسنده دسته ای خاص از برنامه ها را ویروس نامیده و این نام گذاری را به لئونارد آدلمن نسبت داده است. البته قبل از این زمان ویروس ها در متن داستان های عملی و تخیلی ظاهر شده بودند.
انواع ویروس
انواع ویروس های رایج را می توان به دسته های زیر تقسیم بندی نمود:
boot sector :
boot sector اولین Sector بر روی فلاپی و یا دیسک سخت کامپیوتر است. در این قطاع کدهای اجرایی ذخیره شده اند که فعالیت کامپیوتر با استفاده از آنها انجام می شود. با توجه به اینکه در هر بار بالا آمدن کامپیوتر Boot sector مورد ارجاع قرار می گیرد، و با هر بار تغییر پیکربندی کامپیوتر محتوای boot sector هم مجددا نوشته می شود، لذا این قطاع مکانی بسیار آسیب پذیر در برابر حملات ویروس ها می باشد.
این نوع ویروس ها از طریق فلاپی هایی که قطاع boot آلوده دارند انتشار می یابند. Boot sector دیسک سخت کامپیوتری که آلوده شود توسط ویروس آلوده شده و هر بار که کامپیوتر روشن می شود، ویروس خود را در حافظه بار کرده و منتظر فرصتی برای آلوده کردن فلاپی ها می ماند تا بتواند خود را منتشر کرده و دستگاه های دیگری را نیز آلوده نماید. این گونه ویروس ها می توانند به گونه ای عمل کنند که تا زمانی که دستگاه آلوده است امکان boot کردن کامپیوتر از روی دیسک سخت از بین برود.
این ویروس ها بعد از نوشتن بر روی متن اصلی boot سعی می کنند کد اصلی را به قطاعی دیگر بر روی دیسک منتقل کرده و آن قطاع را به عنوان یک قطاع خراب (Bad Sector) علامت گذاری می کند.
Macro viruses:
این نوع ویروس ها مستقیما برنامه ها را آلوده نمی کنند. هدف این دسته از ویروس ها فایل های تولید شده توسط برنامه هایی است که از زبان های برنامه نویسی ماکرویی مانند مستندات Exel یا Word استفاده می کنند. ویروس های ماکرو از طریق دیسک ها، شبکه و یا فایل های پیوست شده با نامه های الکترونیکی قابل گسترش می باشد.
ویروس تنها در هنگامی امکان فعال شدن را دارد که فایل آلوده باز شود، در این صورت ویروس شروع به گسترش خود در کامپیوتر نموده و سایر فایل های موجود را نیز آلوده می نماید. انتقال این فایل ها به کامپیوتر های دیگر و یا اشتراک فایل بین دستگاه های مختلف باعث گسترش آلودگی به این ویروس ها می شود.
File infecting viruses:
فایل های اجرایی (فایل های با پسوند .exe و .com) را آلوده نموده و همزمان با اجرای این برنامه ها خود را در حافظه دستگاه بار نموده و شروع به گسترش خود و آلوده کردن سایر فایل های اجرایی سیستم می نمایند. بعضی از نمونه های این ویروس ها متن مورد نظر خود را به جای متن فایل اجرایی قرار می دهند.
ویروس های چندریخت(Polymorphic):
این ویروس ها در هر فایل آلوده به شکلی ظاهر می شوند. با توجه به اینکه از الگوریتم های کدگذاری استفاده کرده و ردپای خود را پاک می کنند، آشکارسازی و تشخیص این گونه ویروس ها دشوار است.
ویروس های مخفی:
این ویروس ها سعی می کنند خود را از سیستم عامل و نرم افزارهای ضدویروس مخفی نگه دارند. برای این کار ویروس در حافظه مقیم شده و حائل دسترسی به سیستم عامل می شود. در این صورت ویروس کلیه درخواست هایی که نرم افزار ضدویروس به سیستم عامل می دهد را دریافت می کند. به این ترتیب نرم افزارهای ضدویروس هم فریب خورده و این تصور به وجود می آید که هیچ ویروسی در کامپیوتر وجود ندارد. این ویروس ها کاربر را هم فریب داده و استفاده از حافظه را به صورت مخفیانه انجام می دهند.
ویروس های چندبخشی
رایج ترین انواع این ویروس ها ترکیبی از ویروس های boot sector و file infecting می باشد. ترکیب انواع دیگر ویروس ها هم امکان پذیر است.
سایر برنامه های مختل کننده امنیت
برخی از محققین اسب تروا(Trojan)، کرم ها و بمب های منطقی را در دسته ویروس ها قرار نمی دهند ولی واقعیت این است که این برنامه ها هم بسیار خطرناک بوده و می توانند خساراتی جدی به سیستم های کامپیوتری وارد نمایند.
اسب های تروا تظاهر می کنند که کاری خاص را انجام می دهند ولی در عمل برای هدف دیگری ساخته شده اند، به عنوان مثال برنامه ای که وانمود می کند که یک بازی است ولی در واقع اجازه دسترسی از راه دور یک کاربر به کامپیوتر را فراهم می آورد.
کرم ها برنامه هایی هستند که مشابه ویروس ها توان تکثیر کردن خود را دارند، ولی برعکس آنها برای گسترش خود نیاز به برنامه هایی دیگر ندارند تا آنها را آلوده کرده و تحت عنوان فایل های آلوده اقدام به انتقال و آلوده کردن دستگاه های دیگر نمایند. کرم ها معمولا از نقاط آسیب پذیر برنامه های e-mail برای توزیع سریع و وسیع خود استفاده می نمایند.
بمب های منطقی برنامه هایی هستند که در زمان هایی از قبل تعیین شده؛ مثلا یک روز خاص؛ اعمالی غیر منتظره انجام می دهند. این برنامه ها فایل های دیگر را آلوده نکرده و خود را گسترش نمی دهند.
علی رغم تنوع انواع برنامه های مخرب، برنامه های قوی ضد ویروس می توانند نسخه های مختلف آنها را شناسایی و از بین ببرند.
یک ویروس کامپیوتر، برنامه قابل اجرایی است که میتواند برنامههای دیگر کامپیوتر را با تغییر دادن و گنجاندن یک کپی از خودش، آلوده کند.
همانگونه که افراد در تماس با یکدیگر میتوانند سرماخوردگی را منتقل کنند، یک ویروس کامپیوتری هم میتواند در تماس با برنامههای دیگر آنها را "آلوده" کند. با آلوده شدن برنامهها، ویروس میتواند از طریق شبکه بر روی تمام کامپیوترها پخش شود و هر دستگاهی را که قادر به دفاع و حفاظت از خود نباشد، آلوده نماید.
طی دهه گذشته تعداد ویروسها رو به افزایش و ماهیت آنها در حال تکامل است. قبل از این، یک برنامه ضد ویروس قدیمی و بسیار ابتدایی در کامپیوتر کافی بود تا CDها یا فلاپیها را اسکن کند. اما حالا شما به برنامههای ضد ویروس فعال نیاز دارید که دائماً در حال اجرا باشند و هر فایلی را که دانلود یا اجرا میکنید، کنترل نمایند.
با وجود این که دهها هزار نوع ویروس وجود دارد اما هر روزه شاهد کشف ویروسهای جدید هستیم. در واقع ارائه یک توضیح عامیانه و کلی در مورد نحوه کار ویروسها دشوار است؛ چرا که تمام ویروسها در نحوه آلوده کردن و نحوه گسترش یافتن، متفاوتند. درعوض، ما طبقهبندیهای گستردهای را ارائه میدهیم که معمولاً در تعریف انواع مختلف ویروس به کار میروند.

ویروسهای فایل، تکه کدهایی هستند که خود را به فایلهای اجرایی، فایلهای درایور یا فایلهای فشرده متصل میکنند و زمانیکه برنامه میزبان اجرامیگردد، فعال میشوند. پس از فعال شدن، ویروس با چسباندن خود به برنامههای موجود دیگر در سیستم گسترش مییابد و پخش میشود و همچنین کارهای بدخواهانه ای را انجام میدهد که برای آن برنامه ریزی شده است. اکثر ویروسهای فایل با لود کردن خودشان در حافظه سیستم و جستجوی برنامههای دیگر موجود در هارد دیسک، گسترش مییابند. اگر برنامهای را بیابند، کد برنامه را به گونهای تغییر میدهند که در صورت اجرای مجدد آن برنامه، ویروس فعال شود. این کار بارها و بارها تکرار میشود تا جائیکه ویروسها در سراسر سیستم و احتمالاً در سیستمهای دیگری که در ارتباط با این برنامه آلوده هستند، منتشر شوند.
ویروس بخش راه انداز (یا boot sector virus)، بخش راه انداز یک دیسک سخت را تحت تاثیر قرار میدهد که در واقع یک بخش بسیار حیاتی و مهم است. بخش راه انداز جایی است که تمام اطلاعات مربوط به درایو در آنجا ذخیره میشود و همچنین برنامهای که امکان راه اندازی سیستم عامل را فراهم میسازد. این ویروس با قرار دادن کد خود در بخش راه انداز، در واقع کاری میکند که در هر بار راه اندازی در حافظه لود شود. ویروس راه انداز به فایلها کاری ندارد، اما در عوض، دیسکهایی را هدف قرار میدهد که شامل این گونه فایلهاست. شاید همین مسئله باعث نابودی آنها میشود. طی روزهایی که برنامهها در فلاپیها به این طرف و آن طرف برده میشوند، ویروسهای بخش راه انداز همانند آتش شعله ور منتشر میگردند. بهرحال، با تحولی که در CD-ROM به وجود آمد، آلوده شدن دادههای از پیش نوشته شده در یک CD غیر ممکن گردیده است. و نهایتاً جلوی انتشار این ویروسها گرفته شد.
گرچه ویروسهای راه انداز هنوز هم وجود دارند، اما به ندرت با نرم افزارهای بدخواه عصر جدید مقایسه میشوند. از دیگر دلایل متداول نبودن این ویروسها، این است که سیستم عاملهای امروزی از بخش راه انداز محافظت میکنند، به همین دلیل است که توسعه و پیشرفت سیستم عامل ها کار دشواری است. Polyboot.B و AntiEXE نمونههایی از ویروسهای راه انداز هستند.
ویروسهای چند بخشی (یا multipartite)، ترکیبی از ویروسهای بخش راه انداز و ویروسهای فایل هستند. این ویروسها از طریق رسانههای آلوده وارد میشوند و در حافظه مستقر میگردند. سپس به بخش راه انداز درایو سخت میروند. این ویروس در آنجا فایلهای اجرایی موجود در درایو سخت را آلوده میکند و در سراسر سیستم منتشر میگردد. امروزه عملاً تعداد ویروسهای چند بخشی زیاد نیست. اما این ویروسها در اوج شکوفایی خود، به واسطه توانایی شان در ترکیب تکنیکهای آلوده مختلف، مشکلات اساسی را به وجود آوردند.از جمله ویروسهای معروف چند بخشی می توان از Ywinz نام برد.

ویروسهای ماکرو فایلهایی را آلوده می کنند که با استفاده از برنامههای کاربردی و یا برنامههای اصلی شامل ماکرو، ایجاد میشوند. این برنامهها شامل اسناد Microsoft Office همچون اسناد Word، صفحه گستردههای Excel، فایلهای Power Point، بانکهای اطلاعاتی Access و فایلهای برنامه کاربردی همچون AmiPro، Corel Draw و غیره هستند.
از آنجائی که ویروسهای ماکرو به زبان برنامه کاربردی نوشته میشوند و نه به زبان سیستم عامل، در نتیجه platform – independent هستند (یعنی وابسته به سیستم عامل نیستند) و میتوانند تا زمانی که برنامه کاربردی مورد نیاز را اجرا میکنند در ویندوز، مکینتاش و هر سیستم عامل دیگری منتشر شوند. با افزایش توانایی ماکرو در برنامههای کاربردی، و احتمال انتشار آلودگیها در سراسر شبکه، این ویروسها تهدیداتی جدی به شمار میآیند. اولین ویروس مایکرو در ارتباط با Microsoft Word نوشته شد و در آگوست 1995 کشف گردید. امروزه، هزاران ویروس ماکرو وجود دارند که از نمونههای آن میتوان به Melissa.A، Relax و Bablas اشاره کرد.
این نوع ویروس میتواند به سرعت در سراسر یک Local Area Network (LAN) یا حتی سراسر اینترنت منتشر شود. این ویروس معمولاً، از طریق منابع مشترک، همچون درایوهای مشترک و فولدرهای مشترک تکثیر میگردد. زمانیکه این ویروس سیستم جدید را آلوده میکند، با جستجوی شبکه برای یافتن سیستمهای آسیب پذیر دیگر، اهداف بالقوه را جستجو مینماید. زمانیکه سیستم آسیب پذیر جدید یافته شد، ویروس شبکه، سیستم دیگر را آلوده میکند و بنابراین در سراسر شبکه گسترش مییابد. از معروفترین ویروسهای شبکه میتوان به Nimda و SQL Slammer اشاره کرد.
یک ویروس ایمیل میتواند فرمی از یک ویروس ماکرو باشد که خود را در تمام تماسهای موجود در کتابچه آدرس ایمیل میزبان منتشر میسازد. اگر هر یک از دریافت کنندگان ایمیل ضمیمه ایمیل آلوده را باز کنند. این ویروس در تماسهای کتابچه آدرس میزبان جدید پخش میشود و سپس تا آنجا پیش میرود که خود را به تمام آن تماسها ارسال میداد. امروزه، ویروسهای ایمیل میتوانند میزبانها را آلوده کنند. حتی اگر ایمیل آلوده در سرویس گیرنده نامه از قبل به نمایش در بیاید. یکی از مخربترین و متداول ترین نوع ویروسهای ایمیل، ویروس LOVE YOU است.
ویروسها میتوانند به روشهای مختلف کامپیوتر شما را آلوده کنند یا به صورت غیر فعال در آن باقی بمانند. به هر حال، چه فعال باشند و چه غیر فعال، وجود ویروس در سیستم شما خطرناک است و باید سریعاً با آن برخورد کنید.
در قسمت دوم این مقاله به معرفی سایر نرمافزارهای بدخواه میپردازیم از قبیل تروجانها، کرمها و....
منبع: ماهنامه رایانه
فيبرهاي نوري رشته هاي بلند و نازکي از شيشه بسيار خالصند که ضخامتي در حدود قطر موي انسان دارند. آنها در بسته هايي بنام کابلهاي نوري کنار هم قرار داده ميشوند و براي انتقال سيگنالهاي نوري در فواصل دور مورد استفاده قرار ميگيرند. از آنها همچنين براي عکسبرداري پزشکي و معاينه هاي فني در مهندسي مکانيک استفاده ميشود.
• هسته _ هسته بخش مرکزي فيبر است که از شيشه ساخته شده و نور در اين قسمت سير ميکند.
• لايه روکش _ واسطه شفافي که هسته مرکزي فيبر نوري را احاطه ميکند وباعث انعکاس نور به داخل هسته ميشود.
• روکش محافظ _ روکشي پلاستيکي که فيبر نوري در برابر رطوبت و آسيب ديدن محافظت ميکند.
صدها يا هزاران عدد از اين رشته هاي فيبر نوري بصورت بسته اي در کنار هم قرار داده ميشوند که به آن کابل نوري گويند. اين دسته از رشته هاي فيبر نوري با يک پوشش خارجي موسوم به ژاکت يا غلاف محافظت ميشوند.
فيبرهاي نوري دو نوعند :
1. فيبرهاي نوري تک وجهي: اين نوع از فيبرها، هسته هاي کوچکي دارند ( قطري در حدود inch (4-) 10x 5/3 يا 9 ميکرون ) و ميتوانند نور ليزر مادون قرمز ( با طول موج 1300 تا 1550 نانومتر ) را درون خود هدايت کنند.
2. فيبرهاي نوري چند وجهي: اين نوع از فيبرها هسته هاي بزرگتري دارند ( قطري در حدود inch (3-) 10x 5/2 يا 5/62 ميکرون ) و نور مادون قرمز گسيل شده از ديودهاي نوري موسوم به LED ها را ( با طول موج 850 تا 1300 نانومتر ) درون خود هدايت ميکنند.
برخي از فيبرهاي نوري از پلاستيک ساخته ميشوند. اين فيبرها هسته بزرگي ( با قطر 4 صدم inch يا يک ميليمتر ) دارند و نور مرئي قرمزي را که از LED ها گسيل ميشود ( و طول موجي برابر با 650 نانومتر دارد ) هدايت ميکنند.
بياييد ببينيم طرز کار فيبر نوري چيست.
يک فيبر نوري چگونه نور را هدايت ميکند؟
فرض کنيد ميخواهيد يک باريکه نور را بطور مستقيم و در امتداد يک کريدور بتابانيد. نور براحتي در خطوط راست سير ميکند و مشکلي ازين جهت نيست. حال اگر کريدور مستقيم نباشد و در طول خود خميدگي داشته باشد چگونه نور را به انتهاي آن ميرسانيد؟
براي اين منظور ميتوانيد از يک آينه استفاده کنيد که در محل خميدگي راهرو قرار ميگيرد و نور را در جهت مناسب منحرف ميکند. اگر راهرو خيلي پيچ در پيچ باشد و خمهاي زيادي داشته باشد چه؟ ميتوانيد ديوارها را با آينه بپوشانيد و نور را به دام بيندازيد بطوريکه در طول راهرو از يک گوشه به گوشه ديگر بپرد. اين دقيقا همان چيزي است که در يک فيبرنوري اتفاق مي افتد.
نور در يک کابل فيبرنوري، بر اساس قاعده اي موسوم به بازتابش داخلي، مرتبا بوسيله ديواره آينه پوش لايه اي که هسته را فراگرفته، به اين سو و آن سو پرش ميکند و در طول هسته پيش ميرود.
از آنجا که لايه آينه پوش اطراف هسته هيچ نوري را جذب نميکند، موج نور ميتواند فواصل طولاني را طي کند. به هر حال، برخي از سيگنالهاي نوري در حين حرکت در طول فيبر، ضعيف ميشوند که علت عمده آن وجود برخي ناخالصيها داخل شيشه است. ميزان ضعيف شدن سيگنال به درجه خلوص شيشه بکار رفته در داخل فيبر و نيز طول موج نوري که درون فيبر سير ميکند بستگي دارد.
براي پي بردن به اينکه فيبرهاي نوري چگونه در سيستم هاي ارتباطي مورد استفاده قرار ميگيرند، اجازه دهيد نگاهي بياندازيم به فيلم يا سندي که مربوط به جنگ جهاني دوم است. دو کشتي نيروي دريايي را درنظر بگيريد که از کنار يکديگر عبور ميکنند و لازم است باهم ارتباط برقرار کنند درحالي که امکان استفاده از راديو وجود ندارد و يا دريا طوفاني است. کاپيتان يکي از کشتي ها پيامي را براي يک ملوان که روي عرشه است ميفرستد. ملوان آن پيام را به کد مورس ترجمه ميکند و از نورافکني ويژه که يک پنجره کرکره جلو آن است براي ارسال پيام به کشتي مقابل استفاده مينمايد. ملواني که در کشتي مقابل است اين پيام مورس را ميگيرد، ترجمه ميکند و به کاپيتان ميدهد. (ملوان کشتي دوم عکس عملي را انجام ميدهد که ملوان کشتي اول انجام داد.)
حالا فرض کنيد اين دو کشتي هر يک در گوشه اي از اقيانوسند و هزاران مايل فاصله دارند و در فاصله بين آنها يک سيستم ارتباطي فيبرنوري وجود دارد.
سيستمهاي ارتباط بوسيله فيبرنوري، شامل اين قسمت هاست:
فرستنده: سيگنالهاي نور را توليد ميکند و به رمز در ميآورد.
• فيبرنوري: سيگنالهاي نور را تا فواصل دور هدايت ميکند.
• تقويت کننده نوري: ممکن است براي تقويت سيگنالهاي نوري لازم باشد. (براي ارسال سيگنال به فواصل خيلي دور)
• گيرنده نوري: سيگنالهاي نور را دريافت و رمزگشائي مينمايد.
نقش فرستنده شبيه ملواني است که روي عرشه کشتي فرستنده پيام ايستاده و پيام را ارسال ميکند. فرستنده ابزار توليد نور را در فواصل زماني مناسب خاموش يا روشن ميکند
فرستنده درعمل به فيبر نوري متصل ميشود و حتي ممکن است داراي لنزي براي متمرکز کردن نور به داخل فيبر هم باشد. قدرت اشعه ليزر بيش از LED هاست اما با کم و زياد شدن دما شدت نورشان تغيير ميکند و گرانتر هم هستند. متداولترين طول موجهايي که استفاده ميشود عبارتند از: 850 نانومتر، 1300 نانومتر و 1550 نانومتر. (مادون قرمز و طول موجهاي نامرئي طيف).
تقويت کننده نوري
همانطور که قبلا هم به آن اشاره شد، نور حين عبور از فيبر ضعيف ميشود. (مخصوصا در فواصل طولاني بيش از نيم مايل يا حدود يک کيلومتر مثلا در کابلهاي زير دريا) بنابرين يک يا بيش از يک تقويت کننده نوري در طول کابل بسته ميشوند تا نور ضعيف شده را تقويت کنند.
يک تقويت کننده نوري داراي فيبرهاي نوري با پوشش ويژه اي است. نور ضعيف شده پس از ورود به اين تقويت کننده تحت تاثير اين پوشش خاص و نيز نور ليزري که به اين پوشش تابيده ميشود تقويت ميشود. ملکولهاي موجود در اين پوشش ويژه با تابش ليزر به آنها، سيگنال نوري جديد و قوي توليد ميکنند که مشخصات آن مشابه نور ورودي به تقويت کننده است. درواقع تقويت کننده نوري يک آمپلي فاير ليزري براي نور ورودي به آن است.
گيرنده نوري
گيرنده نوري مشابه ملواني که روي عرشه کشتي گيرنده پيام بود عمل ميکند. اين گيرنده سيگنالهاي نوري ورودي را ميگيرد، رمزگشائي ميکند و سيگنالهاي الکتريکي مناسب را براي ارسال به کامپيوتر، تلويزيون يا تلفن کاربر توليد و به آنها ارسال مي نمايد. اين گيرنده براي دريافت و آشکارسازي نور ورودي از فتوسل يا فتوديود استفاده ميکند.










الگوريتم جستجوي دودويي
در روش جستجوي دودويي به يک آرايۀ مرتب نياز است.
هنگام جستجو آرايه از وسط به دو بخش بالايي و پاييني تقسيم ميشود.
مقدار مورد جستجو با آخرين عنصر بخش پاييني مقايسه ميشود.
اگر اين عنصر کوچکتر از مقدار جستجو بود، مورد جستجو در بخش پاييني وجود ندارد و بايد در بخش بالايي به دنبال آن گشت.
دوباره بخش بالايي به دو بخش تقسيم ميگردد و گامهاي بالا تکرار ميشود.
....
5- ارسال آرايه به تابع
كد float a[]; كه آرايه a را اعلان ميكند دو چيز را به كامپايلر ميگويد:
1- اين که نام آرايه a است
2- عناصر آرايه از نوع float هستند.
سمبل a نشاني حافظۀ آرايه را ذخيره ميکند. لازم نيست تعداد عناصر آرايه به کامپايلر گفته شود زيرا از روي نشاني موجود در a ميتوان عناصر را بازيابي نمود. به همين طريق ميتوان يک آرايه را به تابع ارسال کرد. يعني فقط نوع آرايه و نشاني حافظۀ آن به عنوان پارامتر به تابع فرستاده ميشود.
.....
13- توابع بيواسطه
تابعي که به شکل بيواسطه تعريف ميشود، ظاهري شبيه به توابع معمولي دارد با اين فرق که عبارت inline در اعلان و تعريف آن قيد شده است.
مثال 16-5 تابع cube() به شکل بيواسطه
اين همان تابع cube() مثال 3-5 است:
inline int cube(int x)
{ // returns cube of x:
return x*x*x;
}
تنها تفاوت اين است كه كلمۀ كليدي inline در ابتداي عنوان تابع ذکر شده. اين عبارت به كامپايلر ميگويد كه در برنامه به جاي cube(n) کد واقعي (n)*(n)*(n) را قرار دهد.
. به برنامۀ آزمون زير نگاه کنيد:
....
6- كامپايل جداگانۀ توابع
توابع کتابخانۀ C++ استاندارد به همين شکل پيادهسازي شدهاند و هنگامي که يکي از آن توابع را در برنامههايتان به کار ميبريد بايد با دستور راهنماي پيشپردازنده، فايل آن توابع را به برنامهتان ضميمه کنيد.
اين کار چند مزيت دارد:
1- اولين مزيت «مخفيسازي اطلاعات» است.
2-مزيت ديگر اين است که توابع مورد نياز را ميتوان قبل از اين که برنامۀ اصلي نوشته شود، جداگانه آزمايش نمود.
3-سومين مزيت اين است که در هر زماني به راحتي ميتوان تعريف توابع را عوض کرد بدون اين که لازم باشد برنامۀ اصلي تغيير يابد.
4-چهارمين مزيت هم اين است که ميتوانيد يک بار يک تابع را کامپايل و ذخيره کنيد و از آن پس در برنامههاي مختلفي از همان تابع استفاده ببريد.
تابع max() را به خاطر بياوريد. براي اين که اين تابع را در فايل جداگانهاي قرار دهيم، تعريف آن را در فايلي به نام max.cpp ذخيره ميکنيم. فايل max.cpp شامل کد زير است:
......
جلسه پنجم
« توابع»
1-مقدمه
برنامههاي واقعي و تجاري بسيار بزرگتر از برنامههايي هستند که تاکنون بررسي کرديم. براي اين که برنامههاي بزرگ قابل مديريت باشند، برنامهنويسان اين برنامهها را به زيربرنامههايي بخشبندي ميکنند. اين زيربرنامهها «تابع» ناميده ميشوند. توابع را ميتوان به طور جداگانه کامپايل و آزمايش نمود و در برنامههاي مختلف دوباره از آنها استفاده کرد.
2- توابع كتابخانهاي C++ استاندارد
«كتابخانۀ C++ استاندارد» مجموعهاي است که شامل توابع از پيش تعريف شده و ساير عناصر برنامه است. اين توابع و عناصر از طريق «سرفايلها» قابل دستيابياند.
قبلا برخي از آنها را استفاده كردهايم: ثابت INT_MAX که در <climits> تعريف شده ، تابع ()sqrt که در <cmath> تعريف شده است و... .
.....
جلسه چهارم
«تكرار»
مقدمه
تكرار، اجراي پي در پي يك دستور يا بلوكي از دستورالعملها در يك برنامه است. با استفاده از تکرار ميتوانيم کنترل برنامه را مجبور کنيم تا به خطوط قبلي برگردد و آنها را دوباره اجرا نمايد.
C++ داراي سه دستور تكرار است: دستور while، دستور do_while و دستور for. دستورهاي تکرار به علت طبيعت چرخهمانندشان، حلقه نيز ناميده ميشوند.
1- دستور while
نحو دستور while به شکل زير است
.....
مقدمه
همۀ برنامههايي که در دو جلسه اول بيان شد، به شکل ترتيبي اجرا ميشوند، يعني دستورات برنامه به ترتيب از بالا به پايين و هر کدام دقيقا يک بار اجرا ميشوند. در اين جلسه نشان داده ميشود چگونه از دستورالعملهاي انتخاب1 جهت انعطافپذيري بيشتر برنامه استفاده کنيم. همچنين در اين جلسه انواع صحيح كه در C++ وجود دارد بيشتر بررسي ميگردد.
دستور if
دستور if موجب ميشود برنامه به شکل شرطي اجرا شود. نحو آن به گونۀ زير است:
If (condition) statement;
Condition که شرط ناميده ميشود يك عبارت صحيح است (عبارتي که با يک مقدار صحيح برآورد ميشود) و statement ميتواند هر فرمان قابل اجرا باشد. Statement وقتي اجرا خواهد شد كه condition مقدار غير صفر داشته باشد. دقت كنيد كه شرط بايد درون پرانتز قرار داده شود.
.....
جلسه دوم
«انواع اصلي»
هدف کلي:
معرفي انواع متغييرها و نحوۀ بهکارگيري آنها در برنامههاي C++
هدفهاي رفتاري:
انتظار ميرود پس از پايان اين جلسه بتوانيد:
- انواع عددي صحيح در C++ را نام ببريد و متغيرهايي از اين نوعها را در برنامهها به کار ببريد.
.....
مقدمه:
زبان C يک زبان همه منظوره است. دستورالعملهاي اين زبان بسيار شبيه عبارات جبري و نحو آن شبيه جملات انگليسي مي باشد. اين امر سبب ميشود که C يک زبان سطح بالا باشد که برنامهنويسي در آن آسان است
++C که از نسل C است، تمام ويژگيهاي C را به ارث برده است. اما برتري فني ديگري هم دارد: C++ اکنون «شيگرا» است. ميتوان با استفاده از اين خاصيت، برنامههاي شيگرا توليد نمود. برنامههاي شيگرا منظم و ساختيافتهاند، قابل روزآمد کردناند، به سهولت تغيير و بهبود مييابند و قابليت اطمينان و پايداري بيشتري دارند.
توابع و کلاس حافظه
هدف کلی
آشنایی با توابع، پارامترهای خط فرمان، آرگومانهای argc و argv و حافظههای C
هدفهای رفتاری
از دانشجو انتظار ميرود پس از مطالعة این فصل،
1. تابع و انواع آن را تعریف کند.
2. مزایای تعریف تابع فرعی را بیان کند.
3. عناصر تشکیلدهندة هر تابع را بشناسد.
4. کاربرد دستور return را بیان کند.
5. نحوة فراخوانی تابع را بشناسد.
6. روش انتقال آرایه به تابع را بیان کند.
7. روشهای تعریف پارامتری که اشارهگر آرایه دریافت ميکند بیان کند.
8. توابع بازگشتی یا خودگردی را بشناسد.
9. پارامترهای خط فرمان را بشناسد.
10. آرگومانهای argc و argv را بشناسد.
11. تفاوت فراخوانی توابع در C و پاسکال را بیان کند.
12. متغیرهای محلی یا خصوصی و متغیرهای عمومی را بشناسد.
13. کلاس حافظه و کاربرد هریک را شرح دهد.
دستور if و if-else
دستورهاي شرطي براي انجام آزمون منطقي و برگزيدن يکي از دو حالت ممکن که به نتيجة آزمون بستگي دارد استفاده ميشود. به عبارت ديگر اين دستورها موجب ميگردند تا در صورت وجود شرط يا شرايطي، مجموعهاي از دستورها اجرا گردند و يا در صورت وجود شرط يا شرايطي، يك مجموعه از دستورها و در صورت عدم وجود آن، مجموعة ديگري از دستورها اجرا شوند. اين دستورها را ساختارهاي تصميم نيز مي نامند.
دستور if به صورتهاي if وif-else به كار میرود. سادهترين شکل دستور if به صورت زير است.
....
فصل 5
دستورهای كنترلي
هدف کلی
آشنایی با مهمترین دستورهای کنترلی در زبان C و کاربرد آنها
هدفهای رفتاری
از دانشجو انتظار ميرود پس از خواند این فصل،
1. با کاربرد دستورهای کنترلی آشنا شود.
2. شکل کلی و کاربرد دستور while را بداند.
3. شکل کلی و کاربرد دستور whiledo- را بداند و تفاوت آن را با while بیان کند.
4. شکل کلی و کاربرد دستور for را بداند.
5. شکل کلی و کاربرد دستور عملگر کاما را بداند.
6. شکل کلی و کاربرد دستورهای if و if-else را بداند.
7. شکل کلی و کاربرد دستور switch را بداند.
8. شکل کلی و کاربرد دستور break را بداند.
9. شکل کلی و کاربرد دستور continue را بداند.
10. شکل کلی و کاربرد دستور goto را بداند.
11. شکل کلی و کاربرد تابع exit را بداند.
عملگرهاي رابطهاي (مقايسهاي)
عملگرهاي رابطهاي، همان طور كه از نامشان پيداست، رابطة بين دو مقدار را تعيين ميكنند. اين عملگرها در جدول 4ـ12 نشان داده شدهاند.
جدول 4ـ12 عملگرهاي رابطهاي
|
نام عملگر |
نشانه |
شکل |
نتيجه |
|
بزرگتر از |
> |
a > b |
اگر a بزرگتر از b باشد، نتيجه 1 وگرنه 0 است. |
|
كوچكتر از |
< |
a < b |
اگر a كوچكتر از b باشد، نتيجه 1 وگرنه 0 است. |
|
مساوي يا بزرگتر از |
>= |
a >= b |
اگر a مساوي يا بزرگتر از b باشد، نتيجه 1 وگرنه 0 است. |
|
مساوي يا كوچكتر از |
=< |
a<=b |
اگر a مساوي يا كوچكتر از b باشد، نتيجه 1 وگرنه 0 است. |
|
مساوي |
= = |
a = =b |
اگر a مساوي b باشد، نتيجه 1 وگرنه 0 است. |
|
مخالف |
!= |
a!=b |
اگر a مخالف b باشد، نتيجه 1 وگرنه 0 است. |
ايده و مفهوم اصلي در مورد عملگرهاي رابطهاي وابسته به مفهوم مقدار true و false است. در زبان C، true هر مقدار غير از صفر و false مقدار صفر است. عباراتي كه عملگرهاي رابطهاي يا منطقي را به كار ميبرند براي حالت نادرست يا false مقدار صفر و براي حالت درست يا true مقدار يك برميگردانند.
فصل 4
عبارت، دستور، عملگر
هدف کلی
آشنایی با عبارتها، دستورهای ساده و ساختیافته، و عملگرهای مختلف
هدفهای رفتاری
انتظار میرود پس از خواندن این فصل دانشجو بتواند،
1. مفهوم عبارت را تعریف کند.
2. عبارتهای محاسباتی، قیاسی، و منطقی را بشناسد.
3. مفهوم دستور را تعریف کند.
4. انواع دستورهای ساده را بشناسد.
5. انواع دستورهای ساختیافته را بشناسد.
6. مفهوم عملگر را تعریف کند.
7. عملگرهای محاسباتی را بشناسد.
8. عملگرهای انتساب را بشناسد.
9. عملگرهای یکانی را بشناسد.
10. چند عملگر تکعملوندی را نام ببرد.
11. عملگرهای رابطهای (مقایسهای) را بشناسد.
12. عملگر منطقی را بشناسد.
13. عملگر شرطی را بشناسد.
14. عملگر کاما را بشناسد.
15. عملگرهای حافظه را بشناسد.
فصل 3
توابع ورودي و خروجي
هدف کلی
آشنایی با هشت تابع ورودی و خروجی زبان C
هدفهای رفتاری
انتظار میرود پس از مطالعة این فصل دانشجو:
1. با کاربرد و ویژگیهای تابع خروجی printf() آشنا شود.
2. فرامین فرمت را در تابع آرگوماندار printf() بشناسد.
3. با کاربرد و ویژگیهای تابع ورودی scanf() آشنا شود.
4. تفاوت و تشابه توابع printf() و scanf() را بداند.
5. با کاربرد و ویژگیهای تابع ورودی getchar() آشنا شود.
6. با کاربرد و ویژگیهای تابع خروجی putchar() آشنا شود.
7. با کاربرد و ویژگیهای تابع ورودی getche() آشنا شود.
8. با کاربرد و ویژگیهای تابع ورودی getch() آشنا شود.
9. با کاربرد و ویژگیهای تابع ورودی ـ خروجی gets() و puts() آشنا شود.
انوفصل ۲
انوانواع دادهها
هدف کلی
آشنایی با انواع دادههای زبان برنامهنویسی C و کاربردها و شیوههای معرفی آنها
هدفهای رفتاری
از دانشجو انتظار میرود پس از خواندن این فصل:
1. انواع دادههای زبان C را نام برد.
2. مقادیر متغیر و ثابت دادهها را بشناسد.
3. انواع مقادیر ثابت را نام برد و تشریح کند.
4. دادههای اسکالر و مجموعهای را بشناسد.
5. چگونگی اعلان متغیرها در زبان C را بداند.
6. ویژگیهای دادههای صحیح و شیوههای معرفی آنها را بداند.
7. ویژگیهای مقادیر ثابت صحیح بر مبنای 8، 10 و 16 و چگونگی معرفی آنها را بداند.
8. در دادههایاعشاری، روشهاینوشتنثابتهایبا ممیزشناور را شرحدهدوکاربرد هریکرا بداند.
9. در دادههای کاراکتری کد اسکی و ebedic را تعریف کند.
10. تفاوت بین عدد و کاراکتر را در زبان C بداند.
11. طریقة شناساندن ثابتهای حرفی به مفسر را بداند.
12. طریقة شناسایی حروف کوچک و بزرگ را در کد اسکی بداند.
13. رشته یا ثابت رشتهای و طریقة معرفی آن را به مفسر بداند.
14. تفاوت ثابت حرفی و ثابت رشتهای تکحرفی را بداند.
15. مقداردهی اولیة متغیرها را بداند.
16. وظیفة عملگر cast را شرح دهد.
17. دادههای تهی و void را بشناسد.
18. پیشپردازنده و شیوة معرفی آن را بشناسد.
19. وظیفة فرمان #include و چگونگی تعریف آن را بداند.
20. وظیفة فرمان #define و فواید آن را بداند.